Drukte op het elektriciteitsnet

We gebruiken steeds meer stroom en wekken steeds meer elektriciteit zelf op. Dat zorgt voor drukte op het elektriciteitsnet. Dit noemen we netcongestie. Bijvoorbeeld door overstappen van aardgas op elektriciteit, zonnepanelen, elektrische auto’s, nieuwe woonwijken, scholen en bedrijventerreinen. Ook gebruiken we vaak op hetzelfde moment stroom. Dat zorgt voor stroomopstopping en een overbelast stroomnet: ‘netcongestie’. 

Het stroomnet moet daarom sneller dan verwacht uitgebreid worden. Tennet en Stedin verbeteren het stroomnet en breiden het uit. Een enorme klus van jaren. Intussen kunnen we last krijgen van een vol stroomnet. 

Ook geeft Tennet aan dat een stop op nieuwe aansluitingen dreigt in de zomer van 2026. Dat betekent naast een stop op de aansluiting van nieuwe bedrijven, dat er ook een stop komt op aansluiting van woningen, laadpalen en warmtepompen. Het is nog onduidelijk of deze stop ingesteld wordt, dit is afhankelijk van de ontwikkelingen in de komende maanden.

Wat is er precies aan de hand?

Het stroomnet is overbelast. Er past niet meer elektriciteit door de stroomkabels en elektriciteitsstations. Dat is lastig voor nieuwe plannen zoals de aansluiting van een nieuwe wijk, een school of bedrijf. Iedereen heeft stroom nodig maar er is te weinig ruimte op het net. Dit merken we ook in onze gemeente. Vooral op piekmomenten tussen 16.00 en 21.00 uur.

Het stroomnetwerk kan op twee manieren te vol raken:

  • als iedereen op hetzelfde moment stroom gebruikt
  • als we te veel zonne- en windenergie tegelijk opwekken of terugleveren aan het net

Gevolgen voor inwoners

Nu is er nog genoeg stroom voor alle bestaande woningen en andere kleine aansluitingen. Overstappen op een (hybride) warmtepomp of elektrisch koken kan nu nog steeds. U kunt ook nog steeds zonnepanelen plaatsen op uw dak én energie terugleveren aan het stroomnet. Het kan dus gebeuren dat er in de zomer van 2026 ook een stop op deze aansluitingen komt.

Op hele zonnige dagen kan het zijn dat omvormers van zonnepanelen tijdelijk uit gaan. Zo raakt het stroomnet in de wijk niet overbelast. U levert dan geen stroom terug en gebruikt eigen opgewekte stroom niet. De omvormer schakelt meestal vanzelf weer aan als het stroomnet weer ruimte heeft.

Het kan ook zijn dat lampen in huis gaan knipperen of dat in het ergste geval de stroom uitvalt in straten of wijken. Netbeheerders Stedin en TenneT proberen te zorgen voor genoeg stroom in uw woning.

Gevolgen voor ondernemers

Het volle stroomnet heeft nu al gevolgen voor ondernemers die een nieuwe of grotere elektriciteitsaansluiting nodig hebben. Alle aanvragen komen nu op de wachtlijst bij netbeheerder Stedin. Bedrijven krijgen pas extra vermogen als het stroomnet de vraag aankan. Bijvoorbeeld bij ondernemers die hun bedrijf:

  • in onze gemeente willen vestigen
  • willen uitbreiden
  • willen verduurzamen en daardoor meer stroom nodig hebben óf terug willen leveren

Heeft u binnenkort een nieuwe of tijdelijke aansluiting nodig of wilt u uw huidige contract uitbreiden? Meld dit dan zo vroeg mogelijk bij Stedin. Misschien kunnen wij u helpen door u in contact te brengen met bedrijven die zoeken naar een gezamenlijke oplossing op bedrijventerreinen. Mail dan uw vraag naar: ondernemers@heuvelrug.nl

Wat wordt hieraan gedaan?

Netbeheerders Tennet en Stedin breiden het elektriciteitsnet uit. Bouwen extra hoogspannings- en elektriciteitsstations en leggen kabels. Een klus die jaren duurt. TenneT en Stedin werken aan de uitbreiding van het hoogspanningsstation in Driebergen en Stedin bouwt een nieuw elektriciteitsstation rond Doorn. Ook plaatsen zij tot 2050 nog zo’n 195 nieuwe distributiestations en vier nieuwe verdeelstations in 32 wijken verspreid over de hele gemeente. Naast de ruim 400 al aanwezige distributiestations, Dat is een hele operatie, straten moeten open om dit voor elkaar te krijgen. Wij helpen de netbeheerders waar mogelijk.

Andere maatregelen zijn bijvoorbeeld:

  • lager vermogen van publieke laadpalen tussen 16.00 en 21.00 uur
  • aanpassen in nieuwbouwwoningen. Zoals energiegebruik van verschillende gebruikers op elkaar afstemmen,  tijdelijk opslaan in batterijen en warmteopslag
  • bedrijven vragen om minder stroom te gebruiken tijdens piekmomenten. Daarvoor krijgen ze een vergoeding van de netbeheerder

Bekijk alle maatregelen

Wat kunt u zelf doen?

Iedereen kan helpen om slimmer met stroom om te gaan. Door te voorkomen dat we allemaal op hetzelfde moment veel stroom verbruiken. Helpt u mee? Volg dan de tips hieronder.

  • Energie besparen is altijd een goed idee, kijk voor meer informatie op: het Energiepunt
  • Zo min mogelijk stroom gebruiken tussen 16.00 en 21.00 uur. Zet elektrische apparaten dus overdag of ’s nachts aan. Op de www.eklok.nl van Stedin ziet u de drukke momenten op het stroomnet
  • Gebruik de stroom die u opwekt ook weer via uw zonnepanelen
  • Laad de auto voor 16.00 uur of na 21.00 uur
  • Wilt u een warmtepomp kopen? Een hybride warmtepomp belast het stroomnet het minst. Die schakelt op koude dagen over op gas van de cv-ketel

Meer informatie van Stedin over dit onderwerp  vindt u ook op: https://www.stedin.net/energietransitie/congestie.

Veelgestelde vragen

Heeft u vragen over netcongestie? We beantwoorden de meestgestelde vragen.

Algemeen

Ons stroomnet wordt beheerd door Tennet. In onze regio werkt Stedin als netbeheerder samen met Tennet om het stroomnet zo goed mogelijk te laten functioneren.

Krijg ik thuis nog wel stroom?

Er blijft voldoende stroom voor bestaande aansluitingen van woningen. Mogelijk komt er vanuit Tennet (als beheerder van het hoogspanningsnet in Nederland) een aansluitstop voor nieuwbouwwoningen, bedrijven en laadpalen. Op de website van Tennet leest u de laatste stand van zaken.

Krijgen wij stroomstoringen in onze buurt? Gaan mijn zonnepanelen (nog) vaker uit?

Dat risico bestaat. We gebruiken steeds meer stroom voor het verwarmen en koelen van woningen. Ook leveren we steeds meer stroom terug aan het elektriciteitsnet. Het gevolg is een stroomopstopping op het elektriciteitsnet. Daardoor is er helaas meer kans op stroomstoringen. Of dat de omvormer van de zonnepanelen uitgaat. 

Netbeheerder Stedin werkt samen met gemeenten om het elektriciteitsnet te verzwaren en uit te breiden. In de komende jaren komen er meer en zwaardere kabels in de grond en veel extra elektriciteitshuisjes. Ook bij u in de buurt. Zo kunnen we de stroom beter verdelen over de buurt en meer stroom vervoeren. Meer informatie over de buurtaanpak.

Wilt u weten of er in uw buurt/adres problemen met het elektriciteitsnet (spanningsproblemen) zijn? Kijk dan op de website van Stedin.

Hoelang duurt het voor de netcongestie is opgelost?

Naar verwachting duurt dit minimaal tot 2033-2035. Of het daarna helemaal opgelost is, weten we nu nog niet zeker.

Wat kan ik doen om minder stroom te verbruiken?

Iedereen kan proberen om minder stroom te gebruiken, zeker tijdens piekuren (tussen 16.00 en 20.00 uur). Tips hiervoor staan op Zetookdeknopom.nl.

Ik wil elektrisch gaan koken. Kan dat nog wel?

Ja, dat kan gewoon. Er is genoeg stroom voor alle bestaande woningen. Houd er wel rekening mee dat uw aansluiting hiervoor geschikt moet zijn. Voor de meeste kookplaten is een aangepaste of moderne meterkast nodig met een 3-fasenaansluiting.

Ik wil zonnepanelen op mijn dak plaatsen. Kan dat nog wel?

Dat ligt aan de ontwikkeling in de komende maanden. Als er een aansluitstop komt vanuit Tennet, dan kunnen ook nieuwe zonnepanelen misschien niet meer aangesloten worden. Houd daarom de laatste ontwikkelingen goed in de gaten, als u overweegt om zonnepanelen aan te schaffen.

Als u nog zonnepanelen kunt plaatsen, weet dan dat omvormers van zonnepanelen op hele zonnige dagen uitgeschakeld kunnen worden. Dat gebeurt om het wijkstroomnet niet te overbelasten. Daardoor kunt u opgewekte stroom niet terugleveren. Vrijwel alle omvormers schakelen vanzelf weer aan als de overbelasting van het stroomnet voorbij is.

Vergeet niet om uw zonnepanelen aan te melden bij Stedin. Dit is wettelijk verplicht.

In mijn wijk zijn ze nu bezig om aardgasvrij te worden. Maar dat kan toch helemaal niet met zo’n vol stroomnet?

Dat hangt van de situatie af. Bijvoorbeeld van de planning van het project, maar ook van de gekozen oplossing: hoe wordt uw huis straks verwarmd? 

In Wildbaan/Dennenburg in Driebergen is een warmtenet een mogelijkheid. Momenteel onderzoeken we of en op welke manier dit een aantrekkelijk alternatief zou kunnen zijn. Als er gekozen wordt voor een warmtenet, duurt het nog een aantal jaren voordat dit daadwerkelijk wordt aangelegd. In die periode wordt samen met Stedin bekeken hoe dit mogelijk gemaakt kan worden. 

Waarschijnlijk is de netcongestie zo goed als onder controle, wanneer een eventueel warmtenet toe is aan een aansluiting. Meer informatie over de duurzame wijk in Driebergen.

Woning verwarmen

Mijn cv-ketel moet vervangen worden. Kan ik een elektrische kiezen?

Een elektrische cv-ketel om uw hele huis van warmte én warm water te voorzien is vrijwel altijd een (te) dure oplossing. Het is bovendien wettelijk verboden (bouwbesluit).

Een elektrische cv-ketel verbruikt veel elektriciteit. Een warmtepomp maakt drie tot vier keer meer warmte met een kilowattuur elektriciteit dan een elektrische cv-ketel. 

Op dit moment is een hybride warmtepomp het handigst. Op heel koude momenten schakelt die over op gas. Dat is precies ook op de momenten dat er veel vraag is naar elektriciteit. Daarmee helpt u dus ook mee aan een stabieler stroomnet. 

Ook voor deze aansluitingen geldt: het ligt aan de ontwikkelingen in de komende maanden of ook voor een warmtepomp een aansluitstop komt.

Stel een all electric warmtepomp zo in dat het boilervat buiten de piekmomenten wordt verwarmd, zodat u tijdens de piekmomenten voldoende warmte beschikbaar hebt.

Ik wil overstappen op een warmtepomp. Kan dat nog wel?

Op dit moment kan dat nog wel. Maar zoals hierboven ook aangegeven: als er een aansluitstop komt vanuit Tennet kan dit niet meer.

Om uw huis wel vast voor te bereiden op een warmtepomp, is het aan te raden eerst goed te isoleren. Een goedgeïsoleerde woning blijft beter warm en vraagt minder energie om te verwarmen. Dat zorgt voor een lagere rekening, u verbruikt namelijk dan minder energie (ook op piekmomenten).

Kijk ook of er in uw wijk plannen zijn voor een warmtenet. Daarmee wordt in de wijk de minste elektriciteit verbruikt. In onze gemeente is dat alleen het geval in de wijk Wildbaan/Dennenburg in Driebergen-Rijssenburg. Meer informatie over de duurzame wijk in Driebergen.

Ik heb een hybride warmtepomp. Kan die ook slim aangestuurd worden?

Dat hangt van het type af. Wilt u meehelpen aan een stabieler stroomnet? Stel dan uw hybride warmtepomp zo in dat die overschakelt op gas bij een temperatuur onder de 5 graden.

In de installatiebranche onderzoeken ze manieren om in nieuwbouwwoningen de warmtepomp slim aan te sturen door de netbeheerder. Dan gebeurt vooral tijdens koude dagen als er veel vraag is naar stroom. Bij bestaande woningen is dit nog niet.

Krijg ik een vergoeding voor het slim aansturen van mijn hybride warmtepomp?

Er is geen vergoeding voor het slim aansturen van uw warmtepomp.

Thuisbatterij

Ik denk erover om een thuisbatterij te kopen. Helpt dat netcongestie te verminderen?

Een thuisbatterij is vooral een goed idee wanneer die wordt ingezet om eigen opgewekte stroom ook zelf te gebruiken en pieken in het stroomverbruik te verminderen. 

Thuisbatterijen van een commerciële aanbieder spelen in op de wisselende stroomprijzen. Dit kan overbelasting van het net zelfs verergeren.

Lees meer: 

Krijg ik een lening voor een thuisbatterij?

Wij hebben geen lening voor de aankoop van een thuisbatterij.

Elektrisch rijden

Ik wil een elektrische auto aanschaffen. Is dat wel verstandig met het volle stroomnet?

Ja, dat kan voorlopig nog wel. Er is op dit moment nog voldoende stroom voor het opladen van de accu. 

Gaat u gebruikmaken van een openbare laadpaal? Dan krijgt u steeds vaker te maken met netbewust laden. Laadpalen gaan dan uit als het stroomnetwerk overbelast is. Dat betekent dat er minder of geen stroom naar de palen toegaat. Dit zal vooral gebeuren in de avondpiek, tussen 16.00 en 21.00 uur.

Wilt u een nieuwe laadpaal aanvragen? Als er een aansluitstop komt, dan worden er ook geen laadpalen meer geïnstalleerd. Maak dan voorlopig gebruik van een openbare laadpaal.

Wat ga ik van netbewust laden merken?

Het zal in de meeste gevallen niet zo’n grote invloed hebben. De meeste EV-rijders komen aan het einde van de dag thuis en zetten de auto dan aan de laadpaal tot de volgende ochtend. De meeste elektrische auto’s zijn dan helemaal opgeladen.

Wat kan ik thuis doen om slim te laden?

Het beste is om de auto overdag te laden als zonnepanelen stroom opwekken. En ook 's nachts is het een stuk rustiger op het stroomnet. U kunt de elektrische auto laden in combinatie met een dynamisch energiecontract. De auto wordt dan slim geladen op het goedkoopste moment.

Maatregelen Stedin

Krijgen wij een stroomgenerator bij ons in de buurt?

Stedin onderzoekt op welke plekken generatoren helpen met het oplossen van congestie (stroomopstopping). Uiteraard houdt Stedin zich aan de regels en zorgen ze voor de juiste vergunningen. Generatoren mogen bijvoorbeeld niet in woonwijken komen.

Hoe vaak draaien de stroomgeneratoren en wanneer kunnen ze weer weg?

Stedin verwacht dat stroomgeneratoren hooguit 10% van het jaar nodig zijn (vanaf 2026). Dit is afhankelijk van hoeveel hele koude dagen er komen en hoe goed de andere maatregelen werken. De oplossing is tijdelijk totdat het net verzwaard is. De verwachting nu is dat vanaf 2029 de grootste problemen op het hoogspanningsnet zijn opgelost.

Stroomstoringen

Er is bij mij een stroomstoring, wat moet ik doen?

Knippert het licht de hele tijd en/of werkt apparatuur niet goed (behalve omvormers van zonnepanelen)?

  • Meld de storing bij het gratis Nationaal storingsnummer gas en stroom: 0800 – 9009
  • Is het koud? Houd ramen en deuren gesloten, zodat de warmte binnenblijft
  • Houd de koelkast en de vriezer zo lang mogelijk gesloten en haal stekkers van apparaten uit het stopcontact
  • Een overzicht van stroomstoringen in de regio Utrecht staat op de website van Stedin

Wanneer is de stroomstoring opgelost?

Een overzicht van stroomstoringen in de regio Utrecht staat op de website van Stedin. Daar staat ook wanneer Stedin verwacht dat de storing is opgelost.

Hoe moet ik me voorbereiden op een stroomstoring?

Goed dat u vooruit denkt.

  • Bekijk in uw huishouden en omgeving wat er afhankelijk is van elektriciteit
  • Bedenk van tevoren wat de problemen kunnen zijn als de stroomstoring lang duurt
  • Stel een noodpakket samen. Denk hierbij aan drinkwater, eten dat lang houdbaar is, een zaklamp, een radio op batterijen en een opgeladen powerbank zodat de mobiele telefoon opgeladen kan worden

Heb ik recht op een vergoeding na een stroomstoring? (bijvoorbeeld bij kapotte apparaten)

U krijgt mogelijk een vergoeding. Lees op de website van Stedin of u er recht op heeft en hoe u de vergoeding krijgt.

Grootverbruikers (bedrijven, organisaties en ontwikkelaars)

Bij vragen over de gevolgen van netcongestie en maatregelen daartegen neemt u contact op met
Stedin. Of bekijk de wachtlijst voor transportcapaciteit.