Voor wijzigingen, restauratie of groot onderhoud aan een monument is een vergunning nodig, ook wel een ‘omgevingsvergunning voor de activiteit: monumenten’. Dit is vastgelegd in de Erfgoedwet en de gemeentelijke Monumentenverordening

Hierin staat onder andere dat een vergunning nodig is voor het afbreken, verstoren of in enig opzicht wijzigen van een monument. Dit geldt ook voor archeologische monumenten. Bij zowel rijksmonumenten als gemeentelijke monumenten valt het gehele pand, inclusief het interieur, onder de verordening. Aanpassingen aan en verduurzaming van een monument zijn áltijd maatwerk en hangen af van de specifieke situatie en de monumentale waarden van een pand.

Voor kleinschalig, regulier onderhoud, waarbij niets verandert aan het materiaalgebruik, de kleur, vormgeving of detaillering, is in principe geen vergunning nodig. 

Voorbeelden zijn: 
• Het schilderen van ramen in dezelfde kleur
• het vervangen van een paar oud Hollandse pannen door nieuwe exemplaren van dit type
• het opstoppen van een rieten dak
• het vervangen van kleine rotte delen van een houten kozijn, als de nieuwe delen van hetzelfde type hout zijn en dezelfde vormgeving en profilering hebben

Neem altijd contact op met de gemeente om te vragen of voor bepaalde werkzaamheden een vergunning nodig is. De adviseur monumenten kan u praktische tips geven voor onderhoud en restauratie en van deskundig advies voorzien. 
 

Procedure omgevingsvergunning

Bij de vergunningaanvraag bekijken we of voldoende rekening wordt gehouden met de monumentale waarde en of er passende oplossingen gekozen worden. Bijvoorbeeld of historische onderdelen behouden blijven of gebruik wordt gemaakt van originele materialen. Meer informatie hierover staat in de brochure Historische Heuvelrug.

  • Voor werkzaamheden of aanpassingen aan een gemeentelijk monument moet een reguliere omgevingsvergunning worden aangevraagd.
  • Bij de reguliere procedure van acht weken vraagt de gemeente de Welstands- en Monumentencommissie Mooisticht een advies uit te brengen over de aanvraag.
  • De procedure kan maximaal met zes weken verlengd worden.
  • Na vergunningverlening kunnen belanghebbenden binnen zes weken bezwaar maken tegen het besluit van de gemeente.

Uitgebreide procedure

Voor ingrijpende aanpassingen aan Rijksmonumentale panden en landgoederen is meestal de uitgebreide voorbereidingsprocedure van zes maanden (26 weken) van toepassing. Het gaat dan om:

  • Sloop, of gedeeltelijke sloop van ingrijpende aard
  • ingrijpende wijziging van rijksmonument of belangrijk deel daarvan, met gevolgen, vergelijkbaar met sloop of gedeeltelijke sloop van ingrijpende aard
  • reconstructie van een rijksmonument of een belangrijk deel daarvan
  • wijziging van het gebruik (herbestemming) van het monument of een belangrijk deel daarvan, waarbij sprake is van wijziging van het monument

Wij vragen behalve aan de gemeentelijke monumentencommissie, ook advies aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ligt het monument buiten de bebouwde kom, dan vraagt de gemeente ook advies aan de provincie, officieel aan het college van Gedeputeerde Staten.

De procedure kan maximaal zes weken worden verlengd bij zeer ingewikkelde of omstreden onderwerpen.

Beschermde dorpsgezichten

Het Rijk heeft de historische kern van Amerongen en het dorp Rijsenburg aangewezen als rijksbeschermd dorpsgezicht. De opzet en de bebouwing van Tuindorp Maarn zijn beschermd op basis van de gemeentelijke monumentenverordening. Het doel van de bescherming is het behoud van het bijzondere, historische karakter en de opzet van deze kernen.

Bouwen en verbouwen in een beschermd dorpsgezicht

Bouwwerkzaamheden zijn vergunningplichtig. Dat geldt voor elk bouwwerk in een beschermd gezicht. Uitzondering hierop zijn werkzaamheden aan de achtergevel van een ‘niet als monument beschermd hoofdgebouw’, zolang de achtergevel niet naar openbaar toegankelijk gebied gekeerd is.

Controleer of u een vergunning nodig heeft

Via het Omgevingsloket Online kunt u controleren of u een vergunning moet aanvragen. Als dat nodig is, kunt u dat op dezelfde website direct regelen.  

Vragen?

Voor vragen over verbouwingen in of bij een monument of beschermd dorpsgezicht neemt u contact op met de adviseur monumenten en cultuurhistorie via (0343) 56 56 00.