Beleid transitie agrarische locaties

Het VAB^plus beleid regelt:

• wat er met lege stallen en andere agrarische bebouwing mag gebeuren
• wat er voor in de plaats mag komen
• welke andere, niet-agrarische activiteiten mogen

VAB is de afkorting van 'Vrijkomende Agrarische Bebouwing'. Het plusje geeft aan dat het beleid breder wordt toegepast dan alleen bij sloop. En dat het beleid ook geldt voor voormalige agrarische bedrijven met een woon- of andere bestemming.  

De conceptversie van het beleid is klaar en voor iedereen in te zien. De raad behandelt het voorstel in januari. Inspreken over dit onderwerp kan in de raadsvergadering van 8 januari 2026. Het conceptbeleid staat op de website van de raad. 

Waarom VABplus-beleid?

Er speelt veel in de agrarische sector. Het pas vastgestelde ontwerp van Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) heeft door de verder aangescherpte regels grote gevolgen voor agrarische bedrijven. Ook gebrek aan opvolgers, de regeldruk en geen perspectief laat veel agrariërs zoeken naar aanvullende of alternatieve inkomstenbronnen binnen of buiten de landbouw. 

Het VABplus beleid moet agrariërs meer toekomstperspectief bieden. Daarnaast versterkt het beleid de omgevingskwaliteit door ontwikkelingen toe te staan die bijdragen aan een fraai en duurzaam buitengebied.

Hoe gingen we te werk?

Het project heeft 4 fases. We zijn nu in fase 3.

1. Analyse: de huidige situatie is in beeld gebracht met een bureaustudie, interviews met interne- en externe deskundigen en een enquête onder agrariërs
2. Ontwikkelen: contouren van het nieuwe beleid zijn uitgewerkt en voorgelegd aan een projectgroep met experts vanuit de gemeente en de provincie. En aan een 'meedenkgroep' van agrariërs, belangenorganisaties en extern deskundigen. Ook is de mening van de raad gepeild. Op basis hiervan is het conceptbeleid uitgewerkt dat nogmaals is voorgelegd aan de meedenkgroep. Ook de niet-agrarische inwoners van het buitengebied kregen de gelegenheid het conceptbeleid in te zien en erop te reageren
3. Besluitvorming: dit is de fase waar we nu in zijn. Namelijk die van de formele behandeling van het nieuwe beleid in het college en de raad. Belanghebbenden kunnen tijdens de beeldvormende raadsvergadering op 8 januari inspreken op het voorgestelde beleid
4. Implementatie: uiteindelijk moet het VABplusbeleid naar regels in het Omgevingsplan vertaald worden. Daarnaast wordt de werkwijze voor het behandelen van plannen die onder het VABplus-beleid vallen, aangepast

Het VABplus-beleid in het kort

In het VABplus-beleid staat de versterking van de omgevingskwaliteit centraal. Anders gezegd: we kijken naar de maatschappelijke meerwaarde van een plan. Hoe groter die meerwaarde des te meer ontwikkelingsruimte. We willen meer ruimte geven aan ontwikkelingen die bijdragen aan bijvoorbeeld natuurversterking, verduurzaming van de agrarische sector, klimaatadaptatie, woningbouw, duurzame opwek of opslag van energie en andere maatschappelijke doelen. Daarmee geven we agrariërs meer toekomstperspectief.

We werken met een basisregeling en een plusregeling. In de basisregeling staan de voorwaarden waar een ontwikkeling aan moet voldoen om een vergunning te krijgen. Met de plusregeling is er vanaf te wijken als een plan aantoonbaar meerwaarde voor de omgeving oplevert. In het beleid noemen we tien punten waarop die meerwaarde behaald kan worden. Niet elk punt is voor ieder project en locatie relevant. Afwijken van de basisregeling kan met een goede onderbouwing. Wij beoordelen elk plan integraal en passen vervolgens maatwerk toe.  

Planning

• Analyse oktober 2024 – januari 2025
• Ontwikkelen februari 2025 – oktober 2025
• Besluitvorming oktober 2025 – januari 2026
• Implementeren vanaf februari 2026

Op de hoogte blijven? 

Wilt u de voortgang van dit project volgen? Meld u dan aan voor de nieuwsbrief. Voor vragen neemt u contact op met Marietje van Eeghen: agrarischezaken@heuvelrug.nl of via 0343 56 56 00.