De Omgevingswet geeft inwoners en anderen meer ruimte om inbreng te leveren als er iets verandert in hun leefomgeving.

Heeft u een plan of initiatief? Dan heeft u niet alleen met de gemeente of andere overheden te maken. Het is ook belangrijk dat u praat met de buren en anderen die iets van uw plan gaan merken. We noemen dat participatie. 

Het is de bedoeling dat u uw buren en anderen vertelt over uw plan en vraagt naar hun zorgen, wensen of ideeën hierover. En dat u vervolgens kijkt of en hoe u in uw plan rekening kunt houden met hun belangen. Bij uw vergunningaanvraag kunt u hiervan een kort verslag aanleveren.

In de animatie van het Informatiepunt Leefomgeving kunt u zien wat participatie is en welke regels voor participatie de Omgevingswet heeft.

Een beter plan of meer begrip

Het is altijd goed om de omgeving al vroeg te betrekken bij uw plan. Als u de ideeën en belangen van andere mensen en organisaties meeneemt dan wordt het vaak een beter plan of krijgt u meer begrip voor uw plan. Het zorgt bijvoorbeeld voor meer woon- en werkplezier in de buurt of wijk of levert minder hinder op voor omwonenden. Bovendien kan de overheid met een duidelijk beeld van alle belangen goede besluiten nemen. In bepaalde gevallen is participatie verplicht. 

Dat geldt ook voor onszelf als gemeente. Zo verplichten wij onszelf bij nieuw beleid en bij alle gemeentelijke projecten (zoals de aanleg van een weg, of de inrichting van een speeltuin) de omgeving te betrekken. 

Wilt u weten hoe u belanghebbenden bij uw plan kunt betrekken? Op de pagina Hulp en voorbeelden bij participatie leest u meer over wat u zelf kunt doen.

Wanneer is participatie verplicht?

Op grond van de Omgevingswet kan de gemeenteraad besluiten bij welke particuliere ruimtelijke initiatieven participatie verplicht is. Het mag daarbij alleen gaan om initiatieven die afwijken van het omgevingsplan, de zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Omdat we het als gemeente belangrijk vinden dat omwonenden en andere belanghebbenden in een vroeg stadium worden betrokken bij de ontwikkeling van initiatieven, willen we in gevallen met veel impact op de omgeving participatie verplichten.

De gemeenteraad heeft in de volgende gevallen participatie verplicht gesteld:

 Plancategorie
Stedelijk gebied

Woningbouw van 2 of meer woningen

Nieuwe overige functies en bouwplannen, niet zijnde woningbouw, in strijd met het vastgestelde ruimtelijk beleid

Buitengebied

Woningbouw van 2 of meer woningen

Realiseren van een zonneveld in grondopstelling groter dan 100 m²

Realiseren van een windmolen ongeacht de hoogte

Omvorming verblijfsrecreatie naar wonen

Nieuw recreatieterrein of uitbreiding bestaand recreatieterrein

Toevoegen bebouwing op een historische buitenplaats

Nieuw landgoed

Nieuwe overige functies en bouwplannen, niet zijnde woningbouw, in strijd met het vastgestelde ruimtelijk beleid

Stedelijk gebied en buitengebiedIn alle gevallen ook voor tijdelijke activiteiten

Participatiebeleid

In deze gevallen moet u dus de omgeving betrekken en hiervan verslag doen bij uw aanvraag omgevingsvergunning. U mag zelf bepalen op welke manier u dit doet. Echter, bij indiening van de aanvraag moet expliciet worden aangegeven hoe u derden heeft betrokken, wie dit zijn, wat het resultaat is van het overleg en wat er mee is gebeurd. Voor de wijze waarop participatie kan worden uitgevoerd, kunt u het Participatiebeleid en het Stappenplan Participatie hieronder raadplegen.

Heeft u als aanvrager niet aan participatie gedaan, dan kan het college concluderen dat de aanvraag niet voldoet aan de indieningsvereisten. U krijgt eerst nog wel de gelegenheid om het 'gebrek' (geen participatie uitgevoerd) te herstellen. Als u dat dan alsnog niet doet, dan kan het college de aanvraag buiten behandeling laten.

Stappenplan participatie

Met dit stappenplan richt u uw participatieaanpak in. Dat doet u aan de hand van onderstaande vragen.

  1. Afgerond: Waarover wil ik in gesprek met de belanghebbenden?

    Welke vraag wilt u voorleggen of bespreken met de belanghebbenden? Wat staat er al vast? Denk hierbij onder andere aan budget, wetgeving of beleid dat vaststaat, planning.

  2. Afgerond: Met wie ga ik in gesprek?

    Zet uw gesprekspartners op een rij en bepaal wie er te maken krijgt met uw initiatief of beleidsvoorstel. Denk zeker bij grotere of gevoelige projecten ook aan belangengroepen.

  3. Afgerond: Hoe ga ik in gesprek?

    Gaat u persoonlijk langs bij de buren? Nodigt u hen uit voor een bijeenkomst? Doet u dat online of offline, iedereen tegelijk of juist in kleinere groepen? Stuurt u een enquête? Beschrijf dat hier.

  4. Afgerond: Hoe nodig ik de belanghebbenden uit?

    Stuurt u een brief? Bezorgt u huis-aan-huis een uitnodigingskaart of belt u overal aan? Zet u een bericht op social media of in de lokale krant? Of stuurt u mensen een appje?

    Maak in uw tekst duidelijk waarom u mensen uitnodigt, waar het over gaat, waar, wanneer en hoe laat het plaatsvindt en hoe het proces eruitziet.

  5. Afgerond: Hoe leg ik reacties vast?

    Doet u dit op flipovervellen, schrijft u mee? Doet u dit zelf of - vaak handiger - neemt u hier iemand voor mee? Of hangt u grote vellen op waar de deelnemers zelf hun reactie op kunnen schrijven? Kunnen ze nog per mail of WhatsApp reageren? Of - bij een online bijeenkomst - neemt u dit op?

  6. Afgerond: Wat pas ik aan in mijn plan of beleidsvoorstel?

    Kunt u door uw plan of beleidsvoorstel aan te passen, zorgen voor meer acceptatie? Met welke ideeën kunt u het beter maken of bezwaren wegnemen? Soms heeft u goede redenen om dit niet te doen. Beschrijf dan wel zorgvuldig waarom dat zo is.

  7. Afgerond: Hoe koppel ik terug naar de belanghebbenden?

    Hoe regelt u de terugkoppeling naar de mensen die u had uitgenodigd (ook degenen die er niet waren)? Heeft u e-mailadressen of 06-nummers? Bezorgt u huis-aan-huis een verslag of zet u iets in de lokale krant? Dit is afhankelijk van hoeveel belanghebbenden er zijn en wat de impact van uw plan of beleidsvoorstel is.

  8. Afgerond: Maak uw participatieverslag

    Vul het formulier Participatieverslag in. U kunt dit indienen bij uw aanvraag voor een omgevingsvergunning. Dit formulier is ook te gebruiken bij gemeentelijke initiatieven en beleidsvoorstellen.