Bomen en bouwen

Bouwen of aanleggen bij bomen

Gaat u bouwen, verbouwen of iets aanleggen? Staan er bomen op of vlak bij het terrein? Houd dan vanaf het begin rekening met deze bomen.

Bomen geven schaduw en verkoeling. Ze houden regenwater vast, maken de buurt groener en vormen het leefgebied voor duizenden soorten zoals eekhoorns, boommarters en zwarte spechten. Vooral grote bomen zijn waardevol. Daarom behouden we bestaande bomen waar dat mogelijk is. Bij bouw- en aanlegplannen kijken we hoe u rekening kunt houden met de bomen.

Wat is een bomenparagraaf?

In een bomenparagraaf legt u kort uit hoe u tijdens het ontwerp en de werkzaamheden rekening houdt met bomen. U beschrijft:

welke bomen op en rond het terrein staan
welke bomen u behoudt
hoe u de bomen beschermt tijdens de werkzaamheden
waarom het in het uiterste geval, echt niet mogelijk is om een boom te behouden

U maakt de bomenparagraaf meestal zelf. Hiervoor is geen standaardformulier.

Wanneer heeft u een bomenparagraaf nodig?

Een bomenparagraaf kan nodig zijn bij:

nieuwbouw
een verbouwing
het plaatsen van een schuur of aanbouw
het aanleggen van een oprit of parkeerplaats
het aanpassen van een tuin of terrein
werkzaamheden dicht bij bomen

Dit geldt vooral als er bomen op of rond het terrein staan.

Hoe maakt u een bomenparagraaf?

Een eenvoudige bomenparagraaf bestaat uit:

een korte tekst
een tabel met informatie over de bomen
een tekening van het terrein

1. Tekst

Beschrijf kort:

wat u gaat bouwen of aanleggen
welke bomen er staan
wat de gevolgen van uw plan zijn voor de bomen
hoe u de bomen beschermt tijdens de werkzaamheden

Verdwijnt er een boom? Leg dan uit waarom u de boom niet kunt behouden. Beschrijf welke andere oplossingen u heeft onderzocht en waarom die niet mogelijk zijn.

Heeft u voor het kappen of snoeien van de boom een vergunning nodig? Dan vraagt u deze altijd apart aan.

In de regel geldt dat u voor een boom van 20 cm of meer (diameter stam op 1,30 meter vanaf de grond) altijd een kapvergunning nodig heeft, ook als u meer dan 20% van de wortels of takken snoeit. Bekijk voor de exacte regelgeving rondom kap en snoei de 1e wijziging bomenverordening Utrechtse Heuvelrug (2022).

2. Tabel

Maak een tabel met alle bomen in uw plan. Zo is snel duidelijk hoe u in uw ontwerp rekening houdt met de bomen. Neem per boom in ieder geval deze informatie op:

boomnummer
boomsoort
stamdiameter
behouden of kappen

Voorbeeld:

Boomnummer	Boomsoort	Stamdiameter	Actie
1	Zomereik	80 cm	Behouden
2	Esdoorn	35 cm	Kappen

3. Tekening

Voeg een eenvoudige tekening of plattegrond toe. Zet hierop:

het terrein waarop uw plan betrekking heeft
de bomen op en rond het terrein
de boomnummers uit de tabel
nieuwe bomen of bomen die u opnieuw plant

Laat ook de beschermingszone van de bomen zien. Dit is de ruimte rond de boom die nodig is voor de wortels en de groei.

Waarom is de ruimte rond een boom belangrijk?

Een boom leeft boven én onder de grond. Wortels hebben ruimte, lucht en water nodig om gezond te blijven.

Daarom is niet alleen de stam belangrijk. Ook de ruimte rond de boom moet beschermd worden. De beschermingszone bestaat uit de ruimte onder de boomkroon, plus 1,5 meter daaromheen.

Werkzaamheden in deze zone kunnen de wortels en de groeiplaats beschadigen. Deze schade is soms pas jaren later zichtbaar.

Houd daarom tijdens de werkzaamheden rekening met de volgende punten:

houd voldoende ruimte rond bomen vrij
voorkom schade aan wortels
sla geen materialen op onder bomen
beperk zwaar verkeer rond bomen
voorkom onnodige verharding of ophoging rond bomen

Zo blijven de bomen gezond. Ook in de toekomst zorgen ze dan voor schaduw, verkoeling en een groene omgeving.

Twijfelt u over de gevolgen voor bomen?

Dan kan een Bomen Effect Analyse nodig zijn. Dit noemen we ook wel een BEA. Wij kunnen u verplichten om een BEA te laten uitvoeren. Een BEA is uitgebreider dan een bomenparagraaf. Een boomdeskundige onderzoekt welke gevolgen uw plan heeft voor de bomen en hun wortels. Een BEA:

laat u maken door een gespecialiseerd bureau of een boomdeskundige
kost geld
is vooral nodig bij grote of ingewikkelde plannen

Een gewone bomenparagraaf maakt u meestal zelf. Hieraan zijn geen kosten verbonden.

Wat gebeurt er als u onvoldoende rekening houdt met bomen?

Werkzaamheden kunnen bomen of wortels beschadigen. Hierdoor kunnen bomen verzwakken of doodgaan. Houdt u bij uw vergunningaanvraag onvoldoende rekening met bomen? Dan:

kunnen wij om extra informatie vragen
kan uw aanvraag vertraging oplopen
kunnen wij de vergunning aanpassen of weigeren
kunnen wij de werkzaamheden stilleggen bij ernstige schade aan bomen

Door bomen vanaf het begin mee te nemen in uw ontwerp, voorkomt u vaak extra kosten, vertraging en aanpassingen achteraf.

Voorbeeld van een bomenparagraaf

1. Beschrijving van het plan

Beschrijf:

wat u gaat bouwen of aanleggen
waar de werkzaamheden plaatsvinden
welke werkzaamheden u uitvoert

Voorbeeld: 'Wij plaatsen een aanbouw aan de achterkant van de woning. Ook maken wij de bestaande oprit breder.'

2. Bomen op en rond het terrein

Beschrijf:

hoeveel bomen er staan
welke bomen u behoudt
welke bomen eventueel verdwijnen

Voeg een tabel toe.

Boomnummer	Boomsoort	Stamdiameter	Actie
1			Behouden/kappen
2			Behouden/kappen

Gebruik dezelfde boomnummers op de tekening.

3. Bescherming van de bomen

Beschrijf hoe u de bomen tijdens de werkzaamheden beschermt. Denk bijvoorbeeld aan:

geen materialen onder bomen opslaan
geen zwaar verkeer bij bomen toestaan
zo min mogelijk bij wortels graven
de grond rond bomen niet ophogen
voldoende ruimte voor de wortels houden

Voorbeeld: 'Tijdens de werkzaamheden slaan wij geen materialen onder de boomkroon op.'

4. Verharding en ruimte voor de bomen

Beschrijf of er iets verandert aan:

de verharding
de hoogte van de grond
de ruimte voor de bomen en hun wortels

Leg uit hoe u voldoende ruimte houdt voor wortels, lucht en water.

Voorbeeld: 'Voor de nieuwe oprit gebruiken wij bestrating die water doorlaat.'

5. Uitleg als een boom verdwijnt

Verdwijnt er een boom? Beschrijf dan:

waarom u de boom niet kunt behouden
welke andere oplossingen u heeft onderzocht
waarom u voor deze oplossing kiest

Voorbeeld: 'De boom staat binnen het nieuwe bouwvlak. Wij hebben een kleiner ontwerp onderzocht, maar dit bleek niet haalbaar.'

Is voor het kappen van de boom een vergunning nodig? Dan vraagt u deze vergunning altijd apart aan.

6. Tekening

Voeg een eenvoudige tekening of plattegrond toe. Zet hierop:

het terrein waarop uw plan betrekking heeft
de bestaande bomen
de boomnummers
de beschermingszones van de bomen
de nieuwe bebouwing of verharding
de plaatsen waar u nieuwe bomen plant

Laat ook de ruimte onder de boomkroon zien, plus 1,5 meter daaromheen.

7. Nieuwe bomen planten

Plant u nieuwe bomen? Beschrijf dan:

hoeveel bomen u plant
waar u de bomen plant
welke boomsoorten u kiest

Voorbeeld: 'Na de werkzaamheden planten wij een nieuwe inheemse boom in de achtertuin.'

8. Conclusie

Beschrijf kort hoe u in uw plan rekening houdt met de bomen.

Voorbeeld: 'Bij het ontwerp en de uitvoering houden wij rekening met het behoud en de bescherming van de bestaande bomen.'